Het volledige techniekenmenu

Snelle deskresearch-sprint: in tien minuten per persoon zoveel mogelijk bestaande kennis verzamelen, tegenwoordig vaak via een AI-tool in plaats van alleen een zoekmachine.

Past bij: Een casus waar waarschijnlijk al veel over bekend is.

Levert op: Een gedeeld startbeeld en de ontdekking wat we níét weten.

Verplaats u in de gebruiker langs vier vensters: wat ziet, denkt, doet en voelt hij? Plus pijn en winst.

Past bij: Een casus met een duidelijke hoofdpersoon, weinig tijd of geen toegang tot echte gebruikers.

Levert op: Een gedeeld beeld van de gebruiker, en zicht op wat we eigenlijk niet weten.

Alle aannames onder het vraagstuk expliciet maken, rangschikken op onzekerheid en impact, en de gevaarlijkste toetsbaar maken.

Past bij: Een casus die al lang loopt en waar "iedereen weet hoe het zit".

Levert op: De twee of drie gevaarlijkste aannames als onderzoeksagenda.

Snel een proto-persona schetsen op basis van wat we al vermoeden: naam, situatie, doelen, frustraties. Een eerste gok, geen eindresultaat.

Past bij: Een casus waar we starten vanuit aannames over de doelgroep, nog vóór er veldwerk is gedaan.

Levert op: Een concreet beeld om het veldwerk te richten, en zicht op wat we straks moeten toetsen.

Onopvallend meelopen of observeren in de echte context, zodat de gebruiker zijn gedrag niet aanpast. Kijken wat mensen dóén, niet wat ze zeggen.

Past bij: Een casus rond een proces, balie of route waar gedrag telt.

Levert op: Observaties die niemand u kan vertellen.

Gebruikers leggen zelf dagen- of wekenlang vast wat ze ervaren: één foto plus één zin per moment.

Past bij: Een casus met een traject over langere tijd: een aanvraag met wachttijd, een verhuizing, een zorgtraject.

Levert op: Momenten die u anders nooit ziet, juist tussen de contactmomenten in.

Doorloop zelf de dienst zoals een gebruiker dat doet: vraag aan, bel het nummer, vul het formulier in. Doorloop ter vergelijking ook een dienst waar dit soepel loopt.

Past bij: Een casus rond een bestaande dienst of aanvraagroute die het team zelf nooit als klant heeft ervaren.

Levert op: Directe ervaring van drempels en verrassingen, plus oplossingen om te lenen van waar het wél werkt.

Breng in kaart wie er met het vraagstuk te maken hebben: gebruikers, uitvoerders, beslissers, en wie invloed of belang heeft.

Past bij: Een casus met veel partijen, of waar onduidelijk is wie u straks nodig heeft.

Levert op: Overzicht van wie u moet spreken, betrekken of overtuigen, en wie u nog niet in beeld had.

Zoek de randen van de doelgroep op: mensen die de dienst extreem veel, nooit of op een onverwachte manier gebruiken.

Past bij: Een casus waar het gemiddelde beeld al bekend is, maar de uitval of de uitzondering niet.

Levert op: Behoeften die bij de gemiddelde gebruiker onzichtbaar blijven, maar vaak voor iedereen gelden.

Een begeleid groepsgesprek met vijf tot acht gebruikers rond enkele open vragen. Geen meningen ophalen, maar ervaringen.

Past bij: Een casus waar u snel meerdere perspectieven naast elkaar wilt zien en gebruikers bereikbaar zijn.

Levert op: Ervaringen, taal en tegenstellingen uit de doelgroep zelf.

Gebruikers of het team fotograferen de plekken en momenten waar het vraagstuk zichtbaar is: één foto plus één zin.

Past bij: Een casus met een fysieke kant: een gebouw, wijk, route of balie.

Levert op: Beeldmateriaal dat discussies beslecht: zo ziet het er echt uit.

Een korte vragenlijst van maximaal vijf vragen om één vermoeden bij een grotere groep te toetsen. Aanvulling op gesprekken, geen vervanging.

Past bij: Een casus waar u wilt weten hoe breed een signaal speelt.

Levert op: Cijfers om vermoedens te wegen, en een reden om door te vragen bij opvallende antwoorden.

Iedereen leest de ruwe oogst en markeert de kernfragmenten in drie kleuren: pijn, verrassing, energie.

Past bij: Veel ruw materiaal, zoals interviews en dagboeken.

Levert op: De essentie van de oogst, door de hele groep gedragen.

Maak van de belangrijkste gebruikersgroepen levensechte profielen: naam, situatie, doelen, frustraties. Gebaseerd op de oogst, niet op fantasie.

Past bij: Een casus met duidelijk verschillende gebruikersgroepen.

Levert op: Gedeelde taal ("voor welke Anja lossen we dit op?") voor de rest van de reeks.

Draai het probleem om: hoe zorgen we dat het gegarandeerd mislukt? Elk antwoord verraadt een voorwaarde voor succes.

Past bij: Een vastgelopen gesprek of een casus waar iedereen al jaren hetzelfde over zegt.

Levert op: Verrassende kandidaat-oorzaken, hoog tempo, veel energie.

De reis van de gebruiker stap voor stap op een tijdlijn, met daaronder de emotielijn. Het diepste dal wijst meestal naar het echte probleem.

Past bij: Een casus met een proces of traject in de tijd.

Levert op: Het probleem gelokaliseerd: waar in de reis het wringt, en voor wie.

Van losse waarnemingen naar een handvol inzichten. Eén kaart is observatie ("wij zagen"), betekenis ("dat betekent") en spanning ("het wringt omdat").

Past bij: Een rijke, rommelige oogst die betekenis nodig heeft.

Levert op: Drie tot vijf inzichtkaarten; de kaart met de meeste spanning ís het probleem.

Het probleem formeel vastleggen: aanleiding, doelgroep, het probleem, wat vaststaat, wat open ligt, en de criteria waaraan een oplossing moet voldoen.

Past bij: Een complexe casus met meerdere partijen, bestuurlijke gevoeligheid of budgetconsequenties.

Levert op: Een document waarmee ook wie er vandaag niet bij was, kan meesturen.

Vraag bij een probleem vijf keer "waarom?" tot u bij de onderliggende oorzaak komt in plaats van het symptoom.

Past bij: Een casus waar de verklaring te snel klaarligt, of waar symptomen en oorzaken door elkaar lopen.

Levert op: De oorzaak achter het zichtbare probleem, en vaak een ander aangrijpingspunt dan verwacht.

Alle observaties en signalen uit het veldwerk op post-its, en samen clusteren op verwantschap tot er thema's ontstaan.

Past bij: Een casus met veel losse indrukken en data die nog geen structuur hebben.

Levert op: Drie tot vijf thema's die de rode draad van het veldwerk zichtbaar maken.

Zet het kernprobleem als stam, de oorzaken als wortels en de gevolgen als takken. Klassiek beleidsgereedschap, hier gevuld met veldwerk in plaats van aannames.

Past bij: Een casus die in een beleidscontext moet landen, of waar oorzaak en gevolg door elkaar lopen.

Levert op: Eén beeld dat oorzaken, probleem en gevolgen scheidt, klaar voor de probleemkeuze.

Beschrijf wat de gebruiker eigenlijk voor elkaar wil krijgen ("de klus"), los van de huidige oplossing of regeling.

Past bij: Een casus waar iedereen in bestaande producten of loketten denkt.

Levert op: Een probleemformulering los van het huidige aanbod, met ruimte voor andere oplossingen.

Vat het probleem samen in één zin met een vast format: [gebruiker] heeft [behoefte] omdat [inzicht uit het veldwerk].

Past bij: Elke casus die van losse inzichten naar één gedragen formulering moet. Goede opmaat voor de "how might we"-vraag.

Levert op: Een toetsbare probleemzin waarin gebruiker, behoefte en bewijs aan elkaar vastzitten.

Bekijk hetzelfde probleem bewust door andere brillen: die van een andere doelgroep, een andere afdeling of een extreem scenario.

Past bij: Een casus die vastzit in één vertrouwde formulering.

Levert op: Alternatieve formuleringen van het probleem, waarvan er vaak één meer ruimte geeft dan het origineel.

Ideeën genereren in stilte: drie ideeën per ronde, vel doorgeven, voortbouwen op wat er staat. Geen roepbrainstorm, iedereen doet mee, ook de stille denkers.

Past bij: Vrijwel elke casus; dé standaardkeuze om snel volume te maken.

Levert op: Veertig of meer ideevarianten in drie rondes.

Verbeeld het succes: de oplossing is over een jaar een groot succes en staat op de cover van een vakblad. Covertitel, ondertitel, drie koppen, één quote van een tevreden gebruiker.

Past bij: Een groep die vastzit in beren op de weg, of een casus die visie mist.

Levert op: Een gedeeld beeld van wat succes ís, waaruit ideeën terug te redeneren zijn.

Richting en sfeer verbeelden met beelden, woorden en voorbeelden van elders: hoe moet de oplossing vóélen voor de gebruiker?

Past bij: Een casus waar beleving centraal staat: dienstverlening, communicatie, ruimte.

Levert op: Ontwerprichting en toon, de lat waarlangs ideeën straks gelegd worden.

Denk de grootste belemmering weg: wat zouden we doen als deze regel, dit budget of dit systeem niet bestond? Ontwerp in die vrije ruimte, en haal de belemmering er daarna weer bij.

Past bij: Een casus die klem zit in regels, systemen of gewoonten.

Levert op: Ideeën die anders nooit op tafel komen, en zicht op welke belemmering het echt is.

Werk twee of drie oplossingsrichtingen uit als toekomstscenario's: hoe ziet de wereld van de gebruiker eruit als we richting A, B of C kiezen?

Past bij: Een casus met fundamenteel verschillende routes: zelf doen, uitbesteden, samen met partners.

Levert op: Vergelijkbare, doorleefde alternatieven in plaats van losse ideeën.

Eén kansrijke richting doordenken als werkend model: waardepropositie, doelgroepen, activiteiten, partners, kosten en bekostiging, op één canvas.

Past bij: Een casus waar "leuk idee, maar wie gaat dat doen en betalen?" de kernvraag is.

Levert op: Een organiseerbaar en bekostigbaar concept in plaats van een losse inval.

Vouw een A4 in acht vakken en schets acht ideeën in acht minuten. Kwantiteit dwingt voorbij het eerste voor de hand liggende idee.

Past bij: Een groep die traag op gang komt of te lang bij één idee blijft hangen.

Levert op: Tientallen ruwe ideeën in een kwartier, en energie in de groep.

Verbeter een bestaand idee of een bestaande dienst langs zeven werkwoorden: vervang, combineer, pas aan, vergroot, gebruik anders, schrap, keer om.

Past bij: Een casus waar al een dienst of concept ligt dat beter moet, niet per se iets totaal nieuws.

Levert op: Concrete varianten op het bestaande, ook opties die niemand spontaan had genoemd.

Kijk hoe totaal andere sectoren hetzelfde onderliggende probleem oplossen: hoe doet een luchthaven wachtrijen, hoe doet een webshop formulieren?

Past bij: Een casus waar de eigen sector al jaren dezelfde oplossingen herhaalt.

Levert op: Oplossingsrichtingen van buiten, vertaald naar de eigen context.

Bespreek een idee met de hele groep vanuit zes rollen, strikt gescheiden: feiten, gevoel, risico's, kansen, creativiteit en proces.

Past bij: Een groep met sterke meningen of scheve verhoudingen, waar discussies steeds dezelfde vorm krijgen.

Levert op: Een compleet beeld per idee zonder welles-nietes, ook van de stillere deelnemers.

Speel de dienst of situatie na met de groep: iemand is de inwoner, iemand de balie, iemand het systeem. Denken met het lijf in plaats van op papier.

Past bij: Een casus rond een gesprek, balie of proces waar de interactie zelf het probleem is.

Levert op: Ideeën die pas ontstaan als u de situatie fysiek doorleeft, en die meteen getest zijn.

Werk een idee uit tot één poster: naam, schets, voor wie, wat het oplost en wat het vraagt. Dwingt tot concreet worden.

Past bij: Het slot van een brainstorm: van losse ideeën naar vergelijkbare voorstellen.

Levert op: Vergelijkbare concepten die in het keuzeslot naast elkaar gelegd kunnen worden.

De oplossing beeld voor beeld in zes vakken: situatie, probleem, eerste contact, gebruik, resultaat, gevoel achteraf. Stokpoppetjes volstaan.

Past bij: Een concept dat draait om een ervaring of communicatie.

Levert op: Het hele verhaal doorleefd; gaten in de redenering worden letterlijk zichtbaar als leeg vak.

Binnen een uur een tastbaar prototype: papier, karton, schermen op papier, een nagespeelde balie. Eerst de leervraag, dan pas bouwen.

Past bij: Een concept met een concreet aanraakpunt voor de gebruiker.

Levert op: Iets dat een echte gebruiker kan vastpakken en waar hij op kan reageren.

De dienst of het proces naspelen op tafelformaat: plattegrond, poppetjes, en stap voor stap de reis van de gebruiker doorlopen.

Past bij: Een concept dat een proces of route verandert: dienstverlening, balie, wijkaanpak.

Levert op: Haperingen in de flow die op papier onzichtbaar blijven.

Gestructureerd feedback ophalen op het prototype: vaste vragen per onderdeel (eerste indruk, begrijpelijkheid, waarde, gemis).

Past bij: Een prototype dat er al ligt en meer toetsers verdient dan de eigen groep.

Levert op: Vergelijkbare feedback van meerdere mensen, ook van wie er niet bij is.

Het concept in drie minuten overtuigend presenteren aan besluitvormers: probleem, inzicht uit het onderzoek, concept, volgende stap.

Past bij: Een concept waarvan de grootste onzekerheid bestuurlijk draagvlak is.

Levert op: Een geoefende pitch én scherpte: wie moet pitchen, ontdekt wat er nog niet klopt.

De weg van concept naar realisatie plannen: mijlpalen, beslismomenten, wie is wanneer nodig, wat kan morgen al en wat vraagt een besluit.

Past bij: Een concept dat rijp is en nu een uitvoeringsroute nodig heeft.

Levert op: Een roadmap die direct doorvertaald kan worden naar een projectkader: de brug naar Projectstart of de DIN.

Het concept actief langs de belanghebbenden brengen: korte sessies per afdeling of partner, met een vaste demonstratie en een vaste feedbackvraag.

Past bij: Een concept dat alleen slaagt als meerdere afdelingen of partners meedoen.

Levert op: Draagvlak én verzamelde bezwaren vóórdat ze in de besluitvorming opduiken.

Test een dienst die nog niet bestaat door hem met de hand na te spelen: de gebruiker denkt dat het echt is, achter de schermen doet een mens het werk.

Past bij: Een concept met techniek of automatisering die nog gebouwd moet worden.

Levert op: Echte gebruikersreacties zonder één regel techniek te bouwen.

Laat vijf mensen hardop denkend het prototype gebruiken. Vijf testers zijn genoeg om de grootste problemen te vinden. In de sessie testen collega's; met echte gebruikers herhaalt u de test daarna.

Past bij: Elk prototype dat af genoeg is om vast te pakken of door te klikken.

Levert op: De vijf grootste struikelblokken, op volgorde van ernst.

Teken de hele dienst uit: wat de gebruiker ziet bovenin, en alles wat daarachter moet gebeuren (mensen, systemen, regels) eronder.

Past bij: Een concept dat meerdere afdelingen of systemen raakt en achter de schermen geregeld moet worden.

Levert op: Eén overzicht van wat er georganiseerd moet worden vóór de dienst kan draaien.

Ontwerp een kleine, tijdelijke proef: één wijk, één doelgroep, één maand. Groot genoeg om te leren, klein genoeg om bij te sturen.

Past bij: Een concept dat te groot of te spannend is om in één keer in te voeren.

Levert op: Een afgebakende proef met leervragen, in plaats van een risicovolle uitrol.

Spreek vooraf af waaraan u succes afmeet: drie tot vijf indicatoren, wie meet, en wat de nulmeting is.

Past bij: Elk concept dat straks een besluit of budget nodig heeft.

Levert op: Afgesproken succescriteria, en straks bewijs in plaats van gevoel.

Stel u voor: het is een jaar later en het project is mislukt. Iedereen schrijft op waarom. Kritiek wordt zo denkwerk in plaats van gezeur.

Past bij: Een concept met veel enthousiasme en weinig tegenspraak.

Levert op: De grootste risico's boven tafel, plus maatregelen, vóórdat ze optreden.